http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=1183766
Эх сурвалж: news.mn
Г.ОТГОНЖАРГАЛ
Vндэсний хєгжил, шинэтгэлийн хорооны даргын зєвлєх, Монголын сонины холбооны Удирдах зєвлєлийн гишvvн Л.Нинжжамцыг “Ярилцах танхим”-даа урилаа.
Єнгєрсєн долоо хоногт Монголын эдийн засгийн форум болж, зохион байгуулагчдын эгнээнд нь сэтгvvлч Л.Нинжжамц багтсан байлаа. Улс тєр, бизнес, сэтгvvлчдийн дунд аль хэдийнэ танил болж, vйл хэрэг нь Засгийн газрын бодлогыг сурталчлах vндсэн чиглэл рvv хvч тvрэн орох болсон тvvнийг олон улсын эмэгтэйчvvдийн баярын сонирхолтой зочноор онцолсон юм.
-Юун тvрvvнд танд олон улсын эмэгтэйчvvдийн баярын мэнд хvргэж, сайн сайхныг хvсье?
-Баярлалаа.
-Баярын єдрийг хэрхэн тэмдэглэх гэж байна?
-Хvvхдvvдтэйгээ хамт єнгєрvvлнэ. Ганц олдож байгаа амралтын єдєр болохоор хvvхдvvдийнхээ, єєрийнхєє хувцасыг индvvдэхээс эхлээд амжуулах ажил бий. Тэр бvхнээ амжуулна даа.
-Таны єрєєнд шинэхэн баглаа сарнай цэцэг харагдаж байна. Баярын илгээмж эхнээсээ ирж эхэлсэн бололтой? /гуравдугаар сарын 7-нд/
-Хэнээс ирсэн бэ гэж асуух гээд байна уу.
-Та таачихав бололтой?
-Ерєнхий сайд єгсєн. Єнгєрсєн єдрvvдєд болж єнгєрсєн Монголын эдийн засгийн форумыг хєтєлсєн сэтгvvлчдийг хvлээн авч, Ерєнхий сайд талархалын зоог барьсан. Би сvvлийн гурван сарын турш бэлтгэл ажлыг нь зохион байгуулалцсан. Сvvлд нь эмэгтэйчvvдийн баярын єдрийн ємнєх єдєр учраас Ерєнхий сайд эмэгтэй сэтгvvлчдэд нь сарнай бэлэглэсэн л дээ.
-Таныг анзаараад байхад Засгийн газраас явуулж байгаа тєрийн бодлогын шинж чанартай хєтєлбєр, арга хэмжээний пиарыг хариуцаад байдаг шvv дээ. Энэ бvхэнд далд нууц байдаг эсэхийг чамгvй олон хvн сонирхдог байж болох юм?
-Би хэвлэлийн салбарт ажиллаад 15 жил болж байна. Тэр утгаараа миний амьдралын нэг хэсэг ч гэж хэлж болох байх. Гэхдээ хvн болгон сайн сэтгvvлч болно гэж байхгvй. Би гэхэд Б.Ганчимэг, Л.Мєнхбаясгалан тэргvvтэй сайн нийтлэлч шиг сайн бичиж чадахгvй. Харин зохион байгуулалтын ажлыг сайн хийдэг байж магадгvй. Нууц нь энэ байж магадгvй л юм. Тvvнээс бус тусгай жор байхгvй нь ойлгомжтой шvv дээ. Хамгийн гол нь би энэ салбарт олон жил ажилласан учраас туршлагатай, найз нєхєд олонтой, хамтран зvтгэгчидтэй болсон байна. Энэ бvхэн л ажил хийж чадна гэсэн итгэл хvлээлгэхэд дэм болдог болов уу.
-Хамгийн гол нь, би гэхэд таныг Vндэсний хєгжил, шинэтгэлийн хорооны даргын зєвлєх гэхээр нэг л ойлгож єгдєггvй юмаа. Яагаад гэхээр энд зєвлєхийн vvрэг хvлээх хvн нь эдийн засагч, стратегич гэх мэт мэргэжилтэй байвал илvv оновчтой санагдаад байдаг юм. Учир нь, энэ хороо бол Монгол Улсын ирээдийн хєгжлийг бодитоор нь зурах vvрэгтэй тєрийн байгууллага шvv дээ?
-Тийм ээ, чиний асуултыг би зєв гэдгийг хvлээн зєвшєєрч байна. Яалт ч vгvй манай хорооны vvрэг, хариуцлага асар том. Энэ утгаараа шилдэг эдийн засагч зєвлєгєє єгєх нь оновчтой. Харин миний хувьд энд тєр засгаас боловсруулсан, баталсан бодлогын бичиг баримт, хєтєлбєр, тєслийг олон нийтэд хvргэх ажлыг энд гvйцэтгэх vvрэгтэй. Дээр нь би хуульч хvн. Мєн алтны дэргэдэх гууль шарлана гэгчээр энд ирснээрээ асар их зvйлийг сурлаа. Єєрийгєє магтаад хэлчихэд муухан эдийн засагч, стратегичаас хавьгvй илvv болсон гэдэгтээ итгэлтэй байна. Тэр утгаараа энд єєрийнхєє хvлээсэн vvргийг дээд зэргээр биелvvлээд явах юмсан гэж хичээж байна.
-Таны нэг ярилцлагад “Хэвлэл, мэдээлэл улс тєрийн хараат болж нэг алхам ухарсан гэж хэлж болно” гэсэн дvгнэлт хийсэн байсан. Гэтэл та єєрєє Ардын намын гишvvн, єнгєрсєн хугацаанд энэ намын карьерийн тєлєє хангалттай ихийг хийсэн байдаг. Єєрєє намын тєлєє пиар хийдэг байж, хэвлэлийн талаар иймэрхvv дvгнэлт хийх нь хэр оновчтой байдаг юм болоо?
-Би 10-р ангийн хvvхэд байхдаа энэ намыг сонгосон. Энэ намын гишvvн байсныхаа тєлєє миний амьдрал сайн сайхан байж, амьдралдаа итгэлтэй сэтгэл хангалуун байгаа гэдэгтээ ч би итгэлтэй байдаг. Vvнийг би нуухгvй.
Vvн шигээ би єнєєдєр бvх сонин, телевизийн ард хэн байдаг, хэн нь хэдэн хувь эзэмшдэг вэ гэдгийг хэлж чадна. Гэхдээ ингэлээ гээд тэд хэвлэл, мэдээллийнхээ vvргийг гvйцэтгэж чадахгvй байна гэсэн vг биш. Хамгийн гол нь тухайн хэвлэлийн хамтрагч, эзэн нь хэн байхаас их зvйл шалтгаалдаг. Тэд хэвлэлийг ямар зорилгоор ашиглахыг хvссэн тvvгээрээ л ашиглаж чадаж байна. Ийм байхад би бvгдийг нь улс тєрєєс хол байгаарай гэж уриалж чадахгvй. Ямар ч байсан хэвлэлийнхээ мєн чанарыг л алдаж болохгvй.
-Таны Удирдах зєвлєлийнх нь гишvvнээр ажилладаг Сонины холбооны ард ч тэр баахан хардлага єрнєдгийг та ч бас анзаараагvй байна гэж байхгvй байх. Тийм vv?
-Тийм ээ. Манай Сонины холбоо телевиз, радио, сонин гээд гишvvнчлэлийн ам бvл маш олон гэдгийг хэлэх хэрэгтэй байх. Манай Хадбаатар, Баярмєнх бид хэд Ардын намын идэвхтэй гишvvн гэдэг нь vнэн. Гэхдээ Сонины холбоонд нэгдсэн хэвлэлийн байгууллагад ажиллаж байгаа сэтгvvлчдийнхээ эрх ашгийн тєлєє бид ажилладаг. Мэдээж Сонины холбоог байгуулж, єнєєдрийг хvртэл хамтдаа явсаар таны улс тєрийн карьерт том дэмжлэг болсон уу гэвэл би хvлээн зєвшєєрнє. Vvнийг хаана ч нуухгvй. Бvх хvнийг улс тєрд орсон гэж vзвэл тvvн шиг худлаа зvйл байхгvй. Бvгд гэдэгт олныг хамруулах хэрэггvй. Цэвэр бизнесээ хийгээд, Ардчилсан намаа ч дэмжээд явдаг хэвлэл олон бий. Энэ бол хувь хvмvvсийн л vнэт зvйл. Тэдний єєрсдийгєє хvндэтгэх эрх рvv халдах эрх бидэнд байхгvй гэдэг зарчмыг бид баримталдаг.
-Сонины холбоог тухайн vед Ерєнхийлєгч асан Н.Энхбаярыг хамгаалах бvхэл бvтэн мэдээллийн сvлжээ гэж шvvмжлэх нь олон байсан?
-Тиймэрхvv яриа гардаг байсан. Тэр хvнтэй ажилладаг хvмvvс байдаг л байсан. Намайг тэр хvнтэй холбож ойлгох гээд хэрэггvй. Миний улс тєрийн угшил Завханых. Би чинь Завханы Хотгойдын охин шvv дээ. Хэхэ. Гэхдээ одоо ч дэргэд нь хамт байдаг хvмvvс байгаа. Тэд нар ч бас vерхэлдээ vнэнч байгаа биз дээ. Тvvнээс бус бvгдээрээ тvvний тєлєє ажиллаад байсан зvйл байхгvй. Сонины холбоог Н.Энхбаяр гэдэг хvний тєлєє байгуулж байсан тvvх бидэнд байхгvй. Хэвлэлvvд єнєєдрийн Ерєнхий сайд, Ерєнхийлєгч нартай хамтарч ажилладаг шиг тухайн vед ч тиймэрхvv зарчим vйлчилж л байсан. Тухайн vед ёстой Н.Энхбаяр гэдэг хvн байсан л болохоос бус зарчим бол адилхан шvv дээ.
-Ерєнхий сайд С.Баяр таныг Засгийн газрын Хэвлэл, мэдээллийн албаны даргаар ажиллуулах саналаа танд тодорхой тайлбарлаж байсан уу?
-Намайг дуудаж уулзаад энэ их хариуцлагатай ажил, чамайг чадна гэж найдаж байна, итгэж байна гэж хэлсэн. С.Баяр дарга маш их зарчимч, зохион байгуулалттай, ажил хэрэгч хvн. Тэр утгаараа л намайг сонгосон байх.
-Таныг ардчилсан хувьсгалын эхлэлийн vед бас ч гэж эсэргvv нэгэн байсан тухай сая уншаад бас их гайхлаа?
-Эсэргvv гэдгийг хашилтад хийх хэрэгтэй байх аа. Тэр vед чинь би 1989 аравдугаар ангийн сурагч байлаа. Тэгээд Багшийн сургууль, 33, 48, 23, 18 дугаар сургуулийн бvлгэмийн зєвлєлийн дарга нартай нийлж, “Идэрчvvдийн Тулга эвсэл” нэртэй нууц бvлгэм байгуулж, Мандухай гэдэг нууц нэртэй гишvvн нь болж байлаа. Тэр ч бvv хэл аравдугаар ангийн сурагчид гэлтэй нэгнийхээ ээжийн бичгийн машин дээр “Монголчуудаа сэрцгээ, босоцгоо” гэсэн утгатай ухуулах хуудас хийж, тараадаг байсан. Харамсалтай нь, манай эвсэл сар гаруйн дараа илэрч, Тагнуулын ерєнхий газраас биднийг байцааж, аав, ээжид нь хэлж байсан. Би тэр vед асрах сургуульд амьдардаг байсан учраас багш нарт маань хэлж, би дотуур байрнаас гарах эрхгvй болж байсан. Тэгэхээр би єєрийгєє ардчилсан нийгэмд єєрийн хувь нэмэр оруулсан гэж дотроо бас баярладаг шvv. Ардчилалын 20 жилийн ойн медаль надад бий. Миний хайрладаг одон. Гэхдээ тэр vед би хvvхэд байсан. Бас МАХН-ын ч гишvvн болчихсон л байсан. Ардчилсан хувьсгал хийхэд над шиг МАХН-ын намын олон залуучууд оролцсон. Энэ бол єєрчлєлт шинэчлэлийн давалгаа байсан.
-Монгол Улсын хvvхэд асран хvмvvжvvлэх тєвєєс гаргасан номонд “Би аливаад тэвчээртэй ханддаг. Миний амьдрал амар байгаагvй. Гэхдээ л бvхнийг тэвчиж, єнєєдрийг хvрсэн” гэсэн єгvvлбэр байсан?
-Чи санаж байгаа бол намайг Vндэсний олон нийтийн радио телевизийн Тамгын газрын даргаар ажиллаж байхад єдєр бvхэн л миний эсрэг мэдээлэл хэвлэлээр тараагддаг байсан. Намайг л ажлаас нь гаргачихвал бvх зvйл сайхан болчих мэт боддог хvмvvс тэнд олон байдаг байлаа. Одоо ч байдаг л байх. Бvр миний эсрэг “Асрамжийн газарт єссєн хvн бол муу хvн” гэж ирээд л маш аймшигтай дайралт vзvvлдэг байсан. Би тэр vед асрамжийн газарт байсан vеэ тухайн vед хvнд хэцvv гэж боддог байсан бол тvvнээс ч илvv хэцvv зvйл амьдралд байдаг юм байна гэдгийг ойлгосон. Тэр хэрээрээ єєртєє асар их зvйл сурч, мэдэж авсан. Яг vнэндээ би хэний ч амьдралыг булааж, хэний ч хоолыг хуваалцахгvй єєрєє єєрийнхєє амьдралынхаа тєлєє тэмцэж ирсэн учраас эргээд бодоход бvх зvйл л сургамж болдог юм билээ. Анх ээжийгээ алдаад, асрамжийн газар руу гурван дvvгээ дагуулаад очих vе, ажил хийх vед тулгардаг бэрхшээл, эрх мэдлийн тєлєєх дайралтуудын дэргэд илvv аз жаргалтай санагдсан.
-Улсын асрамжийн тєв рvv очиж байна уу?
-Очилгvй яах вэ. Надтай хамт тэнд єсч бойжсон 120 хvvхэд бол яалт ч байхгvй миний дvv, ах, эгч нар. Саяхан асрамжийн тєвийнхєє 30 жилийн ойгоор “Єнєр бvлийнхэн” гэдэг дурсамжийн номыг нь хэвлvvлсэн. Бид нар бvгдээрээ нэг л эцгийн хvvхдvvд шиг хамтдаа байж, хамтдаа єссєн учраас єнєєдєр ч уулзах vедээ уулзаад, туслах vедээ туслаад, дэмжих vедээ дэмжээд явдаг. Хамгийн гол нь би “Асрамжийн газарт єссєн хvvхэд муу хvн байдаггvй” гэдгийг хvмvvст дахин дахин хэлмээр санагддаг юм. Амьдралынхаа тєлєє єєрсдєє тэмцэх, нэг нэгнээ хайрлах, байгаагаа бусадтай хуваалцах, сэтгэлийн дэм єгєх гээд тэр их ховор чанарыг бид тэндээс авсан. Би завтай vедээ асрамжийн тєв дээрээ очиж, хvvхдvvдэд бэлэг єгдєг. Мєнгє байхгvй бол тэнд байгаа хvvхдvvдтэй хамт хооллож, уулзаж ярилцаад л явдаг. Би дандаа л “Амьдралдаа хvнийг сайн сайхнаар тєсєєлдєг байх хэрэгтэй” гэж боддог. Хоёр хvvхдийнхээ тєлєє хангалттай их ажиллаж байна. Боломжийн цалин хєлс авч байна. Залуу байгаа дээрээ ажиллаад, тэтгэвэртээ гарахаараа хvvхдvvдийнхээ хvvхдийг хараад сууна даа л гэж боддог. Тийм болохоор эрч хvчтэй амьдралд vлдсэн хугацаандаа илvv ихийг хиймээр байна. Хvvхдvvд маань нас бага байгаа учраас тэдэнтэйгээ урт удаан хугацаанд хамт байхын тулд эрvvл баймаар байна.
-Анх 12 настайдаа гурван дvvгээ дагуулаад асрамжийн тєвд очиж байсан тэр vеэс єнєєдрийг хvртэлх єнгєрсєн хугацаанд та ямар дvгнэлт єгдєг вэ?
-Бид их сайн байгаа. Манай аав, ээжийн хамаатнууд олон бий. Гэхдээ ээж маань нас барах vед би дvv нартайгаа хамт байх хэрэгтэй гэдэг шийдвэр гаргаад асрамжийн тєв рvv явж байсан. Тэгэхгvй бол дєрвєн тийш ах дvv нар руугаа тарвал огт єєр хvн болж єснє шvv дээ. Зvв зvгээр амар амгалан байсан амьдрал маань нэг л єдєр тогоо хємрєх шиг болж, бvх зvйл харанхуйлсан санагддаг. Сайн сайхан амьдралаас гэнэт асрамжийн тєв рvv дєрвєн чемоданиа чирээд гурван дvvгээ хєтлєєд очсон тэр амьдрал амар байгаагvй. Оны ялгаа гэж тэнд байдаг. Бас бусадтай эвлэрч, зохицож сурах хугацаа хэрэгтэй. Тэр бvхнийг давж гарсны дараа бид нар бvгдээрээ сайхан амьдарч байна. Бvгдээрээ их сургууль тєгссєн. Би тэр vед их сургуульд орохдоо тєлбєрєє улсаас тєлvvлсэн. Гурван дvv нарынхаа тєлбєрийг найз нартайгаа нийлж, зурж зурж, тєлбєрийг нь хийдэг байлаа. Одоо хоёр дvv маань АНУ-д байж байгаад сая нэг нь наашаа ирээд Мянганы сорилтын сангийн тєсєл дээр ажиллаж байна. Нєгєє нь АНУ-д гэр бvлээрээ байгаа. Нэг нь Япон Монголын хооронд бизнес компаний захирал хийдэг. Аав маань одоо манай багыг харж, асар их тус болж байна. Хvний аав, ээж гэдэг ямар их ач тустай гэдгийг ойлгож байна. Хvний амьдралд алдаж, онох зvйл олон л байдаг. Єнєєдєр аавыгаа охидынхоо дунд хамтдаа аз жаргалтай байгааг харах би дуртай. Надад их сайхан санагддаг. Хамтдаа байна гэдэг л хvний амьдралд хамгийн vнэ цэнэтэй цаг мєч гэдгийг би бvхнээс илvv ойлгодог. Бусдыг ч бас тийм байгаасай гэж хvсдэг.
-Таныг нєхрийнхєє дурсгалд зориулж кино зохиол бичсэн гэж сонссон. Миний ємнє ч бас Хаврын шувуудыг зориод ирэхэд
Хамтдаа vргэлж байх юм гэж бодсон
Хvйтэн жаврыг vлээх цагаар
Холдоод нисээд явна гэж бодсонгvй...гээд их сайхан дууны шvлэг байна шvv дээ?
-Тийм ээ, миний нєхєр намайг Засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн албаны даргаар ажиллаж байхад минь нас барсан. Бид хоёр хамтдаа хавдрын эсрэг хангалттай их тэмцсэн. Харамсалтай нь, мєнгє байлаа гээд хавдрыг эмчилж чаддаггvй юм билээ. Гадагшаа, дотогшоо их удаан явсан. Тэгээд “Эргээд харахад” гэсэн нэртэй телевизийн олон ангит кино хийх гээд зохиолыг нь дуусгаад сууж байна. Хавдар гэж ямар євчин юм. Хvн єєрийгєє хэрхэн хамгаалах ёстой юм гээд хvнд хэрэгтэй бvхнийг энэ киногоороо хэлэхийг хvсч байна. Эндээсээ сэтгvvлчидтэйгээ хамтраад тєрийн бус байгууллага байгуулан “Хавдарын эсрэг-Сэтгvvлчид” тєрийн бус байгууллага байгуулж, Монголд PET-ckan гэдэг оношилгооны аппарат авчрах зорилготой байгаа. Энэ аппарат байвал бvх хvн энэ євчнєєс зєвхєн vхэж бус амьд дээрээ салах хэмжээнд сэргийлж чадахтайгаа болох боломжтой юм билээ. Vнэ нь нэлээд єндєр л дєє. Гэхдээ л би єєрийгєє хийх ёстой л гэж бодож байгаа.
-Хvн бvрт хэрэгтэй сайхан санаачилга байна?
-Тийм ээ. Энэ аймшигт євчин зєвхєн миний амьдралд хагацал учруулсан биш шvv дээ. Єнєєдєр манайд байгаа cityckan гэдэг оношилгооны багаж л байдаг. Тэр нь хавдрын эмчилгээг хянах, зургийг нь гаргах ямар ч боломжгvй юм билээ. Харин petскаn-ыг оруулаад ирчихвэл хvмvvс химийн эмчилгээний явцыг хянах боломжтой болно.
-Таны санаачилга бvтнэ гэдэгт итгэлтэй байна. Тэгээд ч та бууж єгєхгvй нь тодорхой шvv дээ?
-Бууж єгєхгvй ээ. Санхvvжилтийг нь олохын тєлєє тууштай зvтгэнэ дээ. Би цаг vргэлж л зєв явах юмсан. Буруу зvйл хийчихгvй юмсан гэж боддог. Бас єєрийнхєє ертєнцєд зvрх сэтгэлээ дагаад, бусдад тустай, єєртєє сэтгэл хангалуун амьдрахыг хvсч байна.
